فعالیت نیرو‌های متخصص روی وب فارسی خیلی کمتر از اون چیزی هست که بشه بهش فکر کرد. اغلب نیروهای فنی هیچ مطلبی نمی نویسن. خود من هم از این قضیه مستثنی نبودم و تازه شروع کردم به نوشتن. البته در ادامه توضیح می‌دم که دلیل من از نوشتن در وهله اول جذب مخاطب نیست و اهداف دیگه‌ای رو دنبال می‌کنم. اینجا سعی می‌کنم درباره اینکه چرا نیروهای فنی ما مطلب نمی‌نویسند یه مقداری توضیح بدم.

خوب وبلاگ‌نویسی سال‌هاست تو ایران رواج داره و سالروزش هم همین چند روز قبل بود. منتها متاسفانه حجم مطالب فنی روی وب خیلی کم هست. من سال‌های اولیه وبلاگستان رو که یادم میاد به جرات می‌تونم بگم مطالب فنی خیلی خوبی نوشته می‌شد با اینکه مخاطب اون مطالب از الان خیلی کمتر بود. مثلا مرحوم مجاهد تو وبلاگ مژده اون زمان آموزش مووبل تایپ می‌داد که خیلی مفید بود و از مطالبش استفاده می‌کردیم ولی الان با اینکه کاربران وب تو ایران خیلی بیشتر از قبل شده ولی مطالب فنی رشد زیادی نکرده و همچنان مطالب فنی مفید و کاملِ اندکی روی وب دیده می‌شه.

چرا نیرو‌های فنی مطلب نمی‌نویسند

دلایل این اتفاق چند تا چیز هست. اول اینکه کاربر فنی نیازی نمی‌بینه مطالب بنویسه و احساس می‌کنه این نوشتن اتلاف وقت هست و مطالبش رو اغلب نمی‌خونن. این رو باید قبول کنیم که مطالب فنی مخاطب خیلی خیلی کمتر از مطالب عمومی دارن. هیچ کس نمی‌تونه انتظار داشته باشه که مطلب فنی بنویسه و به اندازه یه مطلب فناوری بهش توجه بشه. اتفاقی که می‌افته اینه که نوشتن مطالب فنی زمان خیلی زیادی رو می‌گیره. برای نوشتن مطلب اون شخص باید یه سری مقاله رو بخونه. برای مطالب٬ مثال و فایل demo بسازه و اینو تو بلاگش منتشر کنه. یه مطلب خوب حداقل سه ساعت وقت می‌گیره و اگر فایل‌های demo زیاد داشته باشه شاید بیش از نصف روز وقت بگیره. وقتی طرف مطلبش رو پابلیش می‌کنه توقع داره یه تعدادی مطلبش رو بخونن ولی خیلی وقت‌ها این اتفاق نمی‌افته و شخص اون بازخوردی که انتظار داشته رو از مطلبش نمی‌گیره. در نهایت می‌گه که چرا اینقدر وقت بذارم وقتی کسی این مطالب رو نمی‌خونه! و به همین راحتی بعد از نوشتن چند مطلب همه چیز رو رها می‌کنه. از اون طرف سبک مطالب سایت‌های فناوری به سبکی هست که اندکی انرژی کمتری می‌گیرن و مخاطب خیلی بیشتری هم دارند. اون شخص متخصص هم مطالب خودش رو با مطالب فناوری سایت X و Y مقایسه می‌کنه و احساس می‌کنه که مردم برای مطالب فنی ارزش قائل نیستند.

من به شخصه اصلا برای این نمی‌نویسم که بقیه بیان بگن چه مطلب خوبی بود و ادامه بده و مواردی از این دست. دنبال جذب مخاطب هم نیستم. من برای خودم می‌نویسم. جدا از این من تدریس طراحی هم انجام می‌دم و باید یه سری چیزها رو آموزش بدم. برای آموزش دادن شما باید روی یک مبحث مسلط باشید. گاها نوشتن یه مطلب کمک می‌کنه شما یه سری از نکاتی که درباره یک مبحث نمی‌دونستید رو در حین جمع‌آوری مطلب یاد بگیرید. در کنار این بعضی وقت‌ها بچه‌ها یک سری سوالات رو از من زیاد می‌پرسن. نوشتن یه پست به من کمک می‌کنه که تو زمان صرفه جویی کنم و وقتی کسی اون سوال رو از من پرسید ارجاعش بدم به یکی از مطالبی که نوشتم. مثلا بعضی درباره ارجحیت دستورات در CSS ازم سوال می‌کردند. الان با نوشتن این مطلب فقط کافیه لینکش رو در اختیارشون قرار بدم و مطمئن هستم که همه چیز اونجا کامل توضیح داده شده و اون شخص چیزی که دنبالش بود رو کامل یاد می‌گیره. دلیل سومش هم این هست که در کنار مطالب فنی یه سری مطالب متفرقه و غیرفنی هم می‌نویسم که این باعث میشه بتونم خودم رو بهتر بشناسونم. اینکه بتونید ارتباط مستقیم و صمیمی با مخاطب خودتون داشته باشید خیلی خوبه. در طول این سال‌ها به جرات می‌تونم بگم ۹۵ درصد از موقعیت‌های کاری رو دوستانم برام فراهم کردن. وقتی شما ارتباط مناسب و خوب با مخاطب داشته باشی اونها خیلی راحت‌تر به شما نزدیک می‌شن و شانش شما برای پیدا کردن کار مناسب و معرفی شدن به شرکت‌ها و سازمان‌ها بالا می‌ره. این رابطه خوب رو در فیس‌بوک و تویتر از مدت‌ها قبل با دوستان و همکارانم داشتم ولی این بلاگ رو هم ایجاد کردم تا به اون دو مورد اولی که نوشتم هم برسم و مورد سوم هم تقویت بشه.

کسی که در مورد مباحث فنی می‌نویسه به نظرم باید دیدش تقریبا شبیه به دیدی باشه که من تو پاراگراف قبل توضیح دادم. اگر شخص تصمیم داره که مطلب بنویسه که مخاطب جذب کنه و اینقدر بازدیدش بالا بره که بتونه تبلیغات بگیره بذارید همین الان خیالتون رو راحت کنم. حتی کریس کوییر با اون همه استعدادی که داره و با اینکه به انگلیسی می‌نویسه و بلاگش هم به شدت معروف هست و همه میشناسنش خودش میگه که درآمدم از کنار بلاگ‌نویسی اینقدری نیست که بشه به درآمدش اتکا کرد. حالا شما در نظر بگیر که تو ایران مخاطب شما خیلی کمتر از اون آدم هست و مثل اون آقا هم شناخته شده نیستی در نتیجه هیچ وقت اون اتفاق اینجا نمی‌افته و شما درآمدی از تبلیغ کسب نخواهید کرد. حتی تو سایت‌های انگلیسی هم فقط smashing magazine و tutsplus و دو سه تا سایت دیگه هستند که تونستن به بازدید بالا برسن و اونها هم یه برنامه مشخص برای کسب درآمد دارن و توسط یه تیم حرفه‌ای و کامل اداره می‌شن نه یک شخص. قطعا شما اگر همه زندگیتون رو هم رها کنید که به بلاگتون برسید باز هم نمی‌تونید چیزی شبیه به دو سایتی که مثال زدم رو ایجاد کنید چون هم تو همه حوزه ها مهارت ندارید و هم به اندازه اونها پول ندارید.

خیلی خلاصه بگم بهتره برای خودتون بنویسید که به عنوان یه متخصص بهتر شناخته بشید و به کسب درآمد غیر مستقیم از بلاگ‌نویسی توجه کنید نه داشتن درآمد مستقیم.

ایده راه اندازی شبکه برای طراحان و برنامه‌نویسان

حالا برای اینکه زمان و وقتی که بچه‌ها برای نوشتن مطالبشون می‌ذارن هدر نره و بازخورد بهتری از مطالبشون داشته باشن من به نظرم رسید که یه شبکه خیلی کوچک ایجاد کنیم. عملکرد این شبکه خیلی ساده هست. مراحل هم به این شکل هست:

  1. یک سایتی با وردپرس ایجاد میشه که تو صفحه اولش ۲۰ مطلب خوب دو هفته اخیر که درباره طراحی گرافیک٬ کدنویسی HTML, CSS,JS و همینطور UX و در آخر برنامه‌نویسی هست رو نشون میده. اگر تعداد مطالب بیشتر از ۲۰ تا بود اون مطالبی که سطح کیفی بالاتری دارند اول میان و بقیه مطالب به شکل لینک در ادامه میان. هر کسی هم روی لینک‌ها کلیک کنه مستقیم میره تو سایت مقصد و مطلب رو می‌خونه
  2. هر کس می‌خواد مطالبش در سایت درج بشه زیر همون صفحه (یا حالا بالای صفحه) دکمه‌ای هست که با کلیک روی اون می‌تونه تیتر مطلب٬‌ لینک٬ یه توضیح مختصر و یک تصویر برای ما بفرسته که مطلبش رو در سایت درج کنیم. به عبارتی کاربر باید برای هر مطلب٬ خودش درخواست درج مطلب بده.
  3. همه کسانی که می‌خوان مطالبشون در سایت درج بشه باید یه لوگویی که مربوط به این سایت هست رو تو قسمت upfold صفحه قرار بدن که مستقیما به این سایت لینک میشه و به عبارتی با این کار می‌گن که جزو این شبکه هستن.
  4. در ماه دوبار (اول و پانزدهم) مطالبی که توسط کاربران ارسال شده تو اون سایت منتشر می‌شه (منظور از انتشار همون توضیح دو خطی و تیتر و عکسش هست و با کلیک روی مطلب بازدید کننده وارد سایت شما میشه) و کاربران هم باید مطالبشون رو تا ۱۰ ام هر ماه برای انتشار در ۱۵ ام ماه و تا ۲۰ هر ماه برای انتشار در اول ماه آینده برای سایت بفرستند.
  5. تو این سایت هیچ تبلیغی منتشر نمیشه و هیچ کس شخص و شرکتی مالک اون محسوب نمی‌شه. تنها برای هوستینگ یه شرکت می‌تونه داوطلب بشه و فقط اون زیر صفحه تو فوتر اسمشون میاد که لینک میشه به سایتشون. البته درباره این موضوع هم اگر همه همکاری کنن میشه یه مبلغ بسیار ناچیز در حدود یکی دو هزار تومن هر نفر پرداخت کنه و هوستش رو هم خریداری کنیم که هیچ لینکی به کسی داده نشه و این سایت تحت هیچ شرایطی حالت تجاری یا تبلیغی به خودش نگیره.

از این طریق به نظر میشه تا حدی مطالب رو نظم داد و منسجم کرد. وقتی همه به این سایت از بلاگ‌هاشون لینک بدن٬ هر بلاگی برای خودش یه تعدادی مخاطب داره و تعدادی از این مخاطبین به این سایت هدایت می‌شن و از اینجا بقیه بلاگ‌ها رو پیدا می‌کنن. همه مطالب هم یه جا نمایش داده شده که کار رو برای مخاطب راحت‌تر می‌کنه. اول و پانزدهم هر ماه هم اگر بچه‌ها تو شبکه‌های اجتماعی مطلب این سایت رو به اشتراک بذارن عملا کلی بازدید کننده رو هدایت می‌کنن به یه صفحه ساده که ۲۰ مطالب خوب و احتمالا تعدادی مطلب متوسط توش هست و این جمعیت سرازیر میشه به بلاگ بچه‌هایی که مطالب رو نوشتن و تا حدی باعث میشه مخاطب بلاگ‌ها بیشتر بشه و اشتیاق بچه ها هم برای نوشتن بیشتر از قبل باشه.

برای اجرای اینکار چه نیاز داریم؟

برای اجرا کردن اینکار اینها نیازه:

  1. ایده‌ها رو من با یکی دو تا از دوستان مشورت می‌کنم و به شکل وایرفریم در میارم
  2. یه طراح گرافیست لازم هست که فقط دو صفحه بسیار بسیار ساده رو طراحی کنه
  3. شخصی رو نیاز داریم که با استاندارد روز این دو صفحه رو HTML و CSS و JS اش رو بزنه (متاسفانه خودم نمی‌رسم)
  4. یکی هم باید اینو رو روی وردپرس ببره

همه کسانی هم که تو این پروژه همکاری کنن اسم و آدرس سایت و نقشی که داشتن داخل یه فایل به اسم human.txt میاد که تو روت دومین قرار می‌گیره و می‌تونن آدرسش رو به هر کی دوست دارن بدن و تو رزومه کاریشون هم بیارن.

فقط چند تا نکته. اینکار باید با بالاترین کیفیت انجام بشه. اگر تعداد زیادی از دوستان برای انجام هر کدوم از ۴ تا کار بالا درخواست دادن ما نگاه می‌کنیم به تجربه و کیفیت کار فرد و سعی می‌کنیم کار رو به کسی بدیم که کارش کیفیت بالاتری داره. کسانی که شناخته شده هستند که هیچ ولی جسارتا از بقیه دوستان در صورت داوطلب شدن هم نمونه کار قبلی خواهیم خواست. این به این معنی نیست که کارشون خوب نیست یا ما برای کارشون ارزش قائل نیستیم. هدف این هست که کار با بالاترین کیفیت انجام بشه. هر کس هم کار رو شروع بکنه امکان داره در طول کار بارها ازش بخوایم که کارش رو ویرایش کنه تا مورد قبول واقع بشه. اگر زمان کافی برای اینکار رو در اختیار ندارید ترجیحا اجازه بدید کسی که زمانش رو داره اینکار رو قبول کنه.

حالا اگر ایده ای دارید برای اینکار که فکر می‌کنید به بهتر شدنش کمک می‌کنه تو کامنت‌ها بنویسید. اگر کسی هم می‌خواد همکاری کنه اول تو کامنت‌ها خبر بده و برای من میل بزنه بگه تو کدوم یکی از ۴ مورد بالا می‌تونه کمک کنه. بعد از اون من با دوستان تماس میگیرم که دیگه تا آخر ماه مهر ما این سایت خیلی کوچک رو داشته باشیم. سعی کردم تا جایی که ممکن هست ساده باشه. ایده برای کارهای پیچیده‌تر و حرفه‌ای تر زیاد هست منتها تجربه نشون داده هر چی کار پیچیده‌تر بشه امکان اجرایی شدنش هم از اون سمت کمتر میشه به همین خاطر نظرم این هست که به همین سادگی باشه که اینجا توضیح دادم. در نهایت من نمی‌دونم اینکار چقدر می‌تونه کمک کنه. شاید اولش یه جوی ایجاد بشه و تو دو سه ماه اول مطالب زیاد باشه و کم کم افت کنه ولی امتحانش ضرر نداره. این پروژه به قدری کوچک و ساده هست که در صورت شکست خوردن هم چیزی از دست نمی‌ره.

بعد از اینکه بچه‌ها با من تماس گرفتن و کار مشخص شد همین دست ادیت میشه و اطلاع‌رسانی‌های بعدی در ادامه همین مطلب می‌آد.

منتظر کامنت‌ها و ایمیل‌هاتون هستم ;)